İstibra Yapmayanın Namazı Olmaz. İstibra Nedir, Nasıl Yapılır

İstibra; İdrar boşalttıktan sonra, yani küçük abdest dediğimiz idrardan sonra herhangi bir kalıntının çamaşıra bulaşmasını önleyecek tedbir almak demektir.
İslam dininde temizlik ve ibadetlerin geçerliliği açısından büyük önem taşır. Erkeklerin anatomik yapısı gereği idrar yaptıktan sonra sızıntı devam edebileceği için istibra yapması vacip (bazı mezheplere göre sünnet veya farz) kabul edilir. 

Yani idrar boşalttıktan sonra özellikle erkeklerde bir miktar bekleyerek, sıvazlayarak, peçete kullanarak, yani peçeteyle kurumayı sağlayarak ayağa kalkıp yürümeye başladığında beş on dakika sonra çamaşırına kalan damlacıkların, idrardan kalan damlacıkların damlamamasını; özellikle yaşlılık yıllarında, damlamamasını sağlamaya istibra denir.
İstibra, erkeklerin mahreçte idrar kalmadığına emin olmak için, idrardan sonra yaptıkları müstehap bir ameldir.
Değişik şekilleri vardır, onlardan biri şöyledir: İdrar kesildikten sonra, eğer büyük abdest mahalli necis olmuşsa önce onu temizlemeli, sonra üç defa sol elin orta parmağıyla büyük abdest mahallinden alete kadar çekmeli ve daha sonra başparmağı aletin üzerine ve şahadet parmağını da aletin altına koyup üç defa aletin dibinden sünnet yerine kadar çekmeli ve sonra aletin ucunu üç defa sıkmalıdır.
Erkeklerin yürüyerek, öksürerek veya sol tarafa yatarak istibra etmesi, yani idrar yolunda damlalar bırakmaması vaciptir. İdrar damlası kalmadığına kanaat gelmeden abdest almamalıdır. Bir damla sızarsa, hem abdest bozulur, hem de çamaşır kirlenir. Çamaşıra avuç içinden az sızarsa, abdest alıp kıldığı namaz mekruh olur. Daha çok sızarsa, namaz sahih olmaz.

Özellikle sıklıkla abdest alanlar için idrar sonrası akıntılar çok sıkıntı verir. Ped burada devreye girerek kullananların hem idrar akıntılarının kesildiğini fark etmelerini hem de çamaşırlarının temiz kalmasını garanti eder. 

Küçük abdest bozduktan sonra idrar sızıntılarının tamamen kesilmesi için bir müddet beklemek, bu amaçla biraz hareket etmek, yürümek ve öksürmek gereklidir. İstibra, idrar yolunu idrardan temizlemek demektir..
Erkeklerin yürüyerek, öksürerek veya sol tarafa yatarak istibra etmesi, idrar yolunu (penisin alt kısmından ucuna doğru) hafifçe sıvazlamak yani idrar yolunda damlalar bırakmaması vaciptir. İdrar damlası kalmadığına kanaat gelmeden abdest almamalıdır.(-İstibra asla, sadece bir  müddetinin geçmesiyle, meydana gelmiş olmaz.-40 Adım atmak,5 dk. beklemek vs.- Sızmanın tamamen kesilmesi gerekir-). (Abdest alırken ve daha sonra) Bir damla sızarsa, hem abdest bozulur, hem de çamaşır kirlenir. (İdrar, bir) Çamaşıra avuç içinden az sızarsa,(O çamaşır ile) abdest alıp kıldığı namaz mekruh olur. Daha çok sızarsa, namaz sahih olmaz.

İstibra mendili, idrar sonrasında yaşanabilecek sızıntıların çamaşıra bulaşmasını engellemek amacıyla kullanılan, genellikle rulo veya ped şeklinde satılan özel emici mendillerdir. Bunu bulamayanlara beklemeye vakti olmayan veya vesveseye tutulanların pamuk kullanması tavsiye edilir. İstibra da güçlük çekenler arpa kadar nebati pamuğu idrar deliğine koymalıdır. Pamuk kullanmak en sağlamıdır. Sızan idrarı pamuk emer. Hem abdest bozulmaz, hem de don kirlenmez. Yalnız pamuk uzun olup, ucunun dışarıda kalmaması lazımdır. Ucu dışarıda kalır ve bevl ile ıslanırsa abdest bozulur..." Temizlik yapıldıktan sonra iç çamaşırın içine yerleştirilir. Sızıntı tamamen bittikten sonra bu mendil çöpe atılır, bölge tekrar yıkanır (gerekirse) ve abdest alınır. İslam hukukuna göre çamaşıra belirli bir miktardan fazla idrar bulaşması namaza engeldir. İstibra mendili bu riski ortadan kaldırarak ibadetin hijyenik ve kurallara uygun şekilde yapılmasına yardımcı olur.

Müslümanların istibraya çok dikkat etmesi gerekir. Günümüzde maalesef pek çok Müslümanın istibraya dikkat etmedikleri müşahede edilmektedir. Bu sebeple abdestsiz namaz kılanlar bir hayli fazladır. Hatta birçok imam bu duruma lâkayd kaldığı için, kendi namazları sahih olmadığı gibi cemaatin namazını da ifsat ederek büyük bir vebal altına giriyorlar. İdrardan sakınmayıp istibra yapılmadan alınmış bir abdestle imamın arkasında namaza duranların, imama ve cemaate nasıl zarar verdiğini şu hadis-i şerif bize açıkça gösteriyor:
''Rasûlullah (s.a.v) bir sabah namazını kıldırırken şüpheye düşüp yanıldı. Namazı kılınca şöyle buyurdu:  Bir takım kimselere ne oluyor ki, bizimle beraber namaz kılıyorlar da taharetlerini güzel yapmıyorlar. Bize Kur'ân' ı karıştırıp okuyamaz hâle getiren ancak işte onlardır.'' [Nesâi, Sünen, 2’nci cüz, 156]
''Bizim namazımızı karıştıranlar ancak abdestsiz gelen kimselerdir. Her kim namaza gelirse abdestini güzel alsın.'' [Câmiu’s-Sağîr, ‘innemâ’ kelimesi]
Bilmemek özür sayılamayacağına göre, gönül huzuru ile sahih bir namaz kılmak ve içimizdeki vesveseleri atmak için bu hususa çok dikkat etmemiz gerekmektedir.
İstibra yapmayı ilmihal kitaplarımız yeterince ele almamaktadır. Bazıları istibrayı kısaca kurulanma olarak tarif etmişler ve bu hususta fazla malumat vermemişlerdir. Halbuki tenasül uzvunu yıkadıktan sonra kurulanmayı, idrar kesilmesini sağlamak için yapılan gayretleri kapsayan İstibra ile aynı manaya almak mümkün değildir. [M. Zihni Efendi, a.g.e., Sönmez Neşriyat, s. 42] Çünkü İstibra, idrar damlasının sızıntısını kesmek ve gidermektir.

Evet, istibra yapılmaz ve abdest aldıktan sonra idrar yolundan tek bir damla bile sızıntı gelirse abdest bozulur. İdrar yaptıktan sonra hemen abdest alındığında, vücudun hareketi (ayağa kalkmak, yürümek, eğilmek vb.) sebebiyle içeride kalan idrar damlaları dışarı çıkabilir. İslam fıkhına göre vücuttan çıkan her türlü idrar abdesti geçersiz kıldığı için, bu sızıntı fark edildiği anda abdest sonlanmış olur ve yeniden abdest almak gerekir. Ayrıca bu durumun ibadetlere iki büyük olumsuz etkisi vardır:

1. Abdestin Bozulması Abdest aldıktan sonra çamaşırda veya idrar yolunda görülen sızıntı, fark edildiği andan itibaren abdesti tamamen geçersiz kılar. Eğer bu sızıntı fark edilmeden namaz kılınmışsa ve sızıntının namaz esnasında veya öncesinde geldiği kesinse, o namazın yeniden kılınması gerekir.

2. Çamaşırın Kirlenmesi (Necaset) İdrar damlaları çamaşıra bulaştığında o bölgeyi kirletir (necis yapar). 

İslam hukukunda namaz kılınacak kıyafetin temiz olması şarttır. Çamaşıra bulaşan idrar miktarı bir el ayası (avuç içi) genişliğini aşarsa, o kıyafetle kılınan namaz geçerli olmaz.

Kadın istibra yapmaz. Kadınlar için ise sadece bir süre beklemek yeterlidir, özel bir işlem gerekmez

Aşağıdaki videoda istibra bezi nasıl kullanılır açıklaması mevcuttur