Bu da zekâtın fiilen fakire teslimi ile gerçekleşir (İbn Âbidîn, Reddü’l-Muhtâr, II, 344).
Dolayısıyla mesela yemek hazırlayıp bunu fakirlerin yiyebileceğini ilan etmekle ya da onlara yedirmekle o yemek temlik edilmiş/verilmiş olmaz. Ancak aynı yemek yapılıp zekât niyeti ile fakire teslim edilirse temlik geçekleşmiş yani zekât verilmiş olur. Buna göre, bir kimseye borç verirken zekâta niyet edilmediği, daha sonra da bu parayı zekâta saymaya niyet edildiği zaman, paranın kendisi ortada bulunmadığı için temlik gerçekleşmiş olmayacaktır. Dolayısı ile bir kimseye borç olarak verilmiş olan paranın daha sonra borçluya zekât niyeti ile bağışlanması ile zekât verilmiş olmaz. Dört mezhep âlimleri bu görüştedir.
Temlik kavramına daha geniş bir anlam yükleyen bazı âlimler, fakirin zimmetinde bulunan alacağın ona bağışlanmasını temlik olarak değerlendirmişler bunu caiz görmüşlerdir (Karadâvî, Fıkhu’z-Zekât, Beyrut 1973, II, 848); Zuhaylî, el-Fıkhu’l-İslâmî ve Edilletuhû, III, 325 vd. ).( Diyanet Fetva Kurulu)
Neden Geçersiz Sayılıyor?:
Dört mezhep âlimlerinin (Hanefî, Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî) genel kanaatine göre, zekatın geçerli olması için malın veya paranın bizzat fakire teslim edilmesi şarttır.
Borç verirken zekât niyeti edilmediği için, daha sonra bu paradan vazgeçmek "ortada olmayan bir şeyi teslim etmek" olarak görülür.
Örnek: Fakire yemek hazırlayıp "Gel ye" demek zekât sayılmaz (çünkü mülkiyet ona geçmez, sadece ikram olur). Ancak o yemeği paketleyip ona teslim ederseniz zekât olur. Aynı şekilde; ödenmemiş kiranın bağışlanması, fiziksel bir teslimat içermediği için bu görüşe göre zekât yerine geçmez.
Bu kuralın nedenleri ve uygulanışı şöyledir:
Alacaktan Vazgeçmek Zekât Sayılmaz: Bir kişideki alacağınızı silmeniz, o kişiye yeni bir mal veya nakit teslim etmediğiniz için zekât yerine geçmez. Kira borcunu silmek, bir "hizmet" veya "borç düşürme" işlemidir, mal teslimi değildir
Doğru Yöntem Nasıl Olmalı?
Eğer kiracınızın zekât alabilecek kadar fakir olduğunu biliyorsanız ve ona zekât vermek istiyorsanız şu yolu izleyebilirsiniz:
Elinizdeki başka bir nakit parayı (zekât miktarını) kiracıya zekât niyetine verin.
Kiracı bu parayı teslim aldıktan sonra, isterse bu para ile size olan kira borcunu ödeyebilir. Bu durumda hem zekât verilmiş hem de kira tahsil edilmiş olur.
Özetle, sadece "bu ay kira verme, zekâtıma sayıyorum" demekle zekât borcu ödenmiş olmaz
Yorumlar
Yorum Gönder