Peygamberimiz Vakit Namazlarında Hangi Sureleri Okurdu
Peygamber Efendimiz ‘in (sav) günlük kıldığımız namazlarda okumamızı tavsiye ettiği süreler var mıdır?Ebu Said (ra) şöyle demiştir:
"Namazda Fatiha ile kolayımıza gelen sureleri okumakla emrolunduk." [Ebû Dâvûd (818); Ahmed (10998
Bu hadisten anlaşılacağı gibi, öncelikle namazda en iyi bildiğimiz ayet ve sureleri okumamız gerekir. Namazlarda Fatiha suresinden sonra Kur'an-ı Kerim'in herhangi bir suresinden , herhangi birkaç ayeti kuralları çerçevesinde okuduğumuzda namazımı eda etmiş oluruz. "Şu sure/ayet okunur," gibi bir kural yoktur.
Sevgili Peygamberimizin (sav) namazlarda neler okuduğu daima merak konusu olmuştur. Peygamberimiz öyle yapmış diyerek kendimizi zorlamak doğru olmasa bile bu da bir sünnet çeşidi olarak yapıldığından ayrı bir değer kazanmış oluruz.
Sabah Namazı:
İbn Mes'ud (ra) şöyle demiştir:
"Ben bir ay kadar Rasûlullah’ı (sav) göz ucuyla takip ettim; sabah namazının farzından önce kılınan iki rekât (sünnet)inde şu sureleri okuyordu:
Kul yâ eyyühe'l-Kâfirûn ve Kulhüvallâhu ahad." [Tirmizî, Sünen, Salât 308, 417
Sabah namazın farzında ise Felak ve Nas sürelerini okumayı tavsiye ederdi.
Peygamber Efendimiz (sav) bir keresinde de seferdeyken, namazda “Kul eûzu bi-rabbi’l-felak” ve “Kul eûzu bi-rabbi’n-nâs” sûrelerini okumuştu.[Ebû Dâvud, Salât 19; Nesâî, İftitah 45.
Öğle Namazı:
“Hz. Peygamber (sav) ilk iki rekâtın her birinde; Fatiha dahil 30 âyet kadar (Elif lâm Mîm es-Secde,22/30 süresi miktarınca) okurdu.” (Ahmed b. Hanbel ve Müslim)
Resulullah (sav) öğlede Velleyli iza yağşa suresini okur, ikindide dahi aynısını yapar, sabah namazında bundan daha uzun bir kıraatte bulunurdu. [ Buhari, Ezan 103, 95, 96; Müslim, Salat 159, (453); Ebu Davud, Salat 130, (804); Nesai, İftitah 74,
Biz, Resulullah (sav)'ın arkasında öğleyi kılmıştık. Kendisinden Lokman ve Zariyat sürelerinin ayetlerini peş peşe işitiyorduk. [Nesai, İftitah 55, (2,163)
“Bazen (Tarık, Burûc, Leyl vb.) sûreleri okurdu.” [Ebu Davud]
Bazen de İnşikak vb. sureleri okurdu.
Bazen Burûc,85/22, Târık,86/17 ve benzeri sureleri okurdu.”[Müslim]
İkindi Namazı:
“Hz. Peygamber (sav) ilk iki rekâtta Fatiha ile birlikte iki süre okur, birinci rekâtta kıraati uzatır, ikinci rekâtta uzatmazdı.” [Ebû Dâvud ve Ibn Huzeyme]
“Hz. Peygamber (sav), her iki rekâtta 15 âyet kadar, yani (öğle namazının ilk iki rekâtında okuduğunun yarısı kadar okurdu. Son iki rekâtı ilk iki rekâttan yarı yarıya daha kısa tutardı.”[Ahmed b. Hanbel ve Müslim]
“Hz. Peygamber (sav) ilk iki rekâtın her birinde; Fatiha dahil 30 âyet kadar (Elif lâm Mîm es-Secde,22/30 süresi miktarınca) okurdu.” (Ahmed b. Hanbel ve Müslim)
Resulullah (sav) öğlede Velleyli iza yağşa suresini okur, ikindide dahi aynısını yapar, sabah namazında bundan daha uzun bir kıraatte bulunurdu. [ Buhari, Ezan 103, 95, 96; Müslim, Salat 159, (453); Ebu Davud, Salat 130, (804); Nesai, İftitah 74,
Biz, Resulullah (sav)'ın arkasında öğleyi kılmıştık. Kendisinden Lokman ve Zariyat sürelerinin ayetlerini peş peşe işitiyorduk. [Nesai, İftitah 55, (2,163)
“Bazen (Tarık, Burûc, Leyl vb.) sûreleri okurdu.” [Ebu Davud]
Bazen de İnşikak vb. sureleri okurdu.
Bazen Burûc,85/22, Târık,86/17 ve benzeri sureleri okurdu.”[Müslim]
İkindi Namazı:
“Hz. Peygamber (sav) ilk iki rekâtta Fatiha ile birlikte iki süre okur, birinci rekâtta kıraati uzatır, ikinci rekâtta uzatmazdı.” [Ebû Dâvud ve Ibn Huzeyme]
“Hz. Peygamber (sav), her iki rekâtta 15 âyet kadar, yani (öğle namazının ilk iki rekâtında okuduğunun yarısı kadar okurdu. Son iki rekâtı ilk iki rekâttan yarı yarıya daha kısa tutardı.”[Ahmed b. Hanbel ve Müslim]
Akşam Namazı:
Akşam namazında bazen de uzun ve orta uzunlukta sureleri okurdu;
Mürselât sûresini [Buhârî, Ezan 98; Müslim, Salât 173; Nesâî, İftitah 64.]; Tûr sûresini [Buhârî,,Ezan 9; Müslim, Salât 174; Nesaî, İftitah 65; İbn Mâce, İkametü's-salât 9.]; Mâide sûresi ve A’raf sûresi gibi uzun sureleri okuduğu da olmuştur. [Buhârî,Ezan 98; Ebû Dâvud, Salât 127.]
“Bazen Hz. Peygamber (sav) Kısaru’l-Mufassal (kısa sureler) okurdu. Hatta cemaat namazı Hz. Peygamber ile birlikte kılıp selâm verdikten sonra, içlerinden biri namazdan çıkınca, okun düştüğü yeri görürdü.”[15]
Resulullah (sav)'ın akşam namazında ve'l-mürselati urfen suresini okuduğunu işittim. Bundan sonra artık bize, ruhu kabzedilinceye kadar hiç namaz kıldırmadı. [Buhari, Ezan 98, Megazi 83; Müslim, Salat 173, (462); Muvatta, Salat 24, (1, 78); Ebu Davud, Salat 1]
Resulullah (sav), A'raf süresiyle akşamı kıldırdı. Süreyi ikiye bölerek her iki rekâtta bir parçasını okudu. [Nesai, İftitah 67, (2,170)]
Resulullah (sav)'ı akşam namazında et-Tur süresini okurken işittim. [Buhari, Ezan 99, Cihad 172, Megazi 11, Tefsir, Tür 1; Müslim, Salat 174, (463); Muvatta, Salat 23]
İbnu Mes'ud (ra)'un arkasında akşam namazı kılmıştım. Namazda Kulhüvallahü ahad'i okudu.[Ebu Davud, Salat 133, (815)]
Yatsı Namazı:
Resulullah (sav) yatsı namazında Veşşemsi vedduha ve benzeri süreleri okurdu. [Tirmizi, Salat 231, (309); Nesai, İftitah 71, (2, 173)]
Resulullah (sav) bir yolculuk sırasında yatsıyı kılmıştı. İki rekâtın birinde Vettini ve'z-Zeytuni'yi okudu.[ Buhari, Ezan 100, 102, Tefsir, Vettin 1, Tevhid 52; Müslim, Salat 175, (464); Muvatta, Salat 27]
Muaz (ra), arkadaşlarına yatsı namazını kıldırmış ve kıraatı da uzatmıştı. Ensar’dan bir genç, namazdan ayrıldı ve namazını tek başına kıldı. Muaz namazı bitirince, bu olay ona anlatıldı. Bunun üzerine Muaz:
“Bu adamın yaptığı münafıklıktır!” dedi. Genç de bunu duyunca Muaz’ın bu sözlerini Rasûlullah’a (sav) anlattı. Resulullah (sav);
“Ey Muaz! İnsanları fitneye mi düşürmek istiyorsun? İnsanlara imamlık yaptığında “Ve’ş-şemsi ve duhâhâ”, “Sebbihi’sme rabbike’l-a’lâ”, “İkra’ bi’smi rabbik” ve “Ve’l-leyli izâ yağşâ” surelerini oku. (Şu muhakkak ki, senin arkanda yaşlı, zayıf ve ihtiyaç sahibi insanlar namaz kılmaktadır.)” [Buhârî, Ezan 63,96; Müslim, Salat 178-181; Nesaî, İftitah 71.]
Efendimiz (sav) yatsı namazının kıratının çok uzun tutulmamasını Şems suresi [Tirmizî, Salât 229; Nesâî, İftitah 62.], İnşikâk sûresi [Nesâî, İftitah 53.], Tîn sûresi [Nesâî, İftitah 72, 73.], A’la sûresi, İkra’ sûresi, Leyl sûresinin okunmasını tavsiye buyurmuşlardır.
Vitir Namazı
“Hz. Peygamber (S.A.V.) vitir namazının birinci rekâtında “el-A’lâ” (87/19), ikinci rekâtında (Kâfirun,109/6), üçüncü rekâtında da (İhlas,! 12/4) sûrelerini okurdu.’ “Bazen de bunlara, (Felâk,) 13/5) ve (Nâs,ll4/6) sûrelerini de ilâve ederdi. Bir defasında, üçüncü rekâta “Nisa, (4/176) suresinden 100 âyet okumuştu.” [Nesâî, Ahmedb. Hanbel]
“Hz. Peygamber (sav) Vitirden sonraki iki rekât namazda (Zilzal,99/8) ve (Kâfirûn, 109/6) sûrelerini okurdu.”[Nesâî, Kıyâmü'l-leyl 46.]
Bir keresinde de vitir namazının bir rekâtında Nisa sûresinden yüz âyet okuduğu rivayet edilmektedir.[Ahmed]
Resulullah’ın namazlarda okuduğu sureleri hadisler ile nakletmeye çalıştık. Bunları okumaya çalışmak sünnete ittibadır ki Allah(c.c) ve Resulü (sav) bu durumdan hoşnut olur. Bu sureleri bilmiyorsak ne yapmalıyız? "Namazda Fatiha ile kolayımıza gelen sureleri okumakla emrolunduk." Hadisini yukarıda da nakletmiştik.
Bunu tekrar etmemiz deki maksat “şu sureyi okumazsanız namazınız fasık olur ya da namazınız olmaz” ifadelerinin kullanıldığını ya da “ben sadece iki sure biliyorum o yüzden namaz kılmıyorum” deyip namazını terk edenlerin olduğunu duymamızdır. Elbette bize düşen en azından namaz surelerini en doğru şekilde ezberlemeye çalışmamızdır. Ancak sureleri bilmiyor olmak ya da az sure, kısa sure biliyor olmak namazın terkine ya da tehirine neden teşkil edemez.
Âlemlere Rahmet Peygamber Efendimize gelip bir sahabenin namazlarda sürekli ihlas suresini okuduğunu bildiren diğer sahabelere verilen cevap “namazlarınız olmuyor” diyenlere verilebilecek en güzel cevaptır.
Resulallah (sav) askeri bir birliğin başına sahabe efendilerimizden birini komutan yapmıştı. Bu zat arkadaşlarına namaz kıldırırken, her seferinde kıraatini kulhüvallahu ahad (İhlas suresi) ile tamamlıyordu.
Döndükleri zaman diğer sahabeler durumu Hz. Peygamber'e söylediler. Aleyhissalatu vesselam: "Sorun ona niçin öyle yapıyormuş?" buyurdu. Dediği gibi kendisine soruldu.
Sahabe Efendimiz "Çünkü O, Rahmanın sıfatlarından bahsediyor, ben onu okumayı seviyorum!" diye cevap verdi. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam:
"Ona bildirin, Allah da onu seviyor!" müjdesini verdi. [Buhari, Ezan 106, Tevhid 1; Müslim, Salat 263, (813); Nesai, İftitah, 69, (2, 171)
Akşam namazında bazen de uzun ve orta uzunlukta sureleri okurdu;
Mürselât sûresini [Buhârî, Ezan 98; Müslim, Salât 173; Nesâî, İftitah 64.]; Tûr sûresini [Buhârî,,Ezan 9; Müslim, Salât 174; Nesaî, İftitah 65; İbn Mâce, İkametü's-salât 9.]; Mâide sûresi ve A’raf sûresi gibi uzun sureleri okuduğu da olmuştur. [Buhârî,Ezan 98; Ebû Dâvud, Salât 127.]
“Bazen Hz. Peygamber (sav) Kısaru’l-Mufassal (kısa sureler) okurdu. Hatta cemaat namazı Hz. Peygamber ile birlikte kılıp selâm verdikten sonra, içlerinden biri namazdan çıkınca, okun düştüğü yeri görürdü.”[15]
Resulullah (sav)'ın akşam namazında ve'l-mürselati urfen suresini okuduğunu işittim. Bundan sonra artık bize, ruhu kabzedilinceye kadar hiç namaz kıldırmadı. [Buhari, Ezan 98, Megazi 83; Müslim, Salat 173, (462); Muvatta, Salat 24, (1, 78); Ebu Davud, Salat 1]
Resulullah (sav), A'raf süresiyle akşamı kıldırdı. Süreyi ikiye bölerek her iki rekâtta bir parçasını okudu. [Nesai, İftitah 67, (2,170)]
Resulullah (sav)'ı akşam namazında et-Tur süresini okurken işittim. [Buhari, Ezan 99, Cihad 172, Megazi 11, Tefsir, Tür 1; Müslim, Salat 174, (463); Muvatta, Salat 23]
İbnu Mes'ud (ra)'un arkasında akşam namazı kılmıştım. Namazda Kulhüvallahü ahad'i okudu.[Ebu Davud, Salat 133, (815)]
Yatsı Namazı:
Resulullah (sav) yatsı namazında Veşşemsi vedduha ve benzeri süreleri okurdu. [Tirmizi, Salat 231, (309); Nesai, İftitah 71, (2, 173)]
Resulullah (sav) bir yolculuk sırasında yatsıyı kılmıştı. İki rekâtın birinde Vettini ve'z-Zeytuni'yi okudu.[ Buhari, Ezan 100, 102, Tefsir, Vettin 1, Tevhid 52; Müslim, Salat 175, (464); Muvatta, Salat 27]
Muaz (ra), arkadaşlarına yatsı namazını kıldırmış ve kıraatı da uzatmıştı. Ensar’dan bir genç, namazdan ayrıldı ve namazını tek başına kıldı. Muaz namazı bitirince, bu olay ona anlatıldı. Bunun üzerine Muaz:
“Bu adamın yaptığı münafıklıktır!” dedi. Genç de bunu duyunca Muaz’ın bu sözlerini Rasûlullah’a (sav) anlattı. Resulullah (sav);
“Ey Muaz! İnsanları fitneye mi düşürmek istiyorsun? İnsanlara imamlık yaptığında “Ve’ş-şemsi ve duhâhâ”, “Sebbihi’sme rabbike’l-a’lâ”, “İkra’ bi’smi rabbik” ve “Ve’l-leyli izâ yağşâ” surelerini oku. (Şu muhakkak ki, senin arkanda yaşlı, zayıf ve ihtiyaç sahibi insanlar namaz kılmaktadır.)” [Buhârî, Ezan 63,96; Müslim, Salat 178-181; Nesaî, İftitah 71.]
Efendimiz (sav) yatsı namazının kıratının çok uzun tutulmamasını Şems suresi [Tirmizî, Salât 229; Nesâî, İftitah 62.], İnşikâk sûresi [Nesâî, İftitah 53.], Tîn sûresi [Nesâî, İftitah 72, 73.], A’la sûresi, İkra’ sûresi, Leyl sûresinin okunmasını tavsiye buyurmuşlardır.
Vitir Namazı
“Hz. Peygamber (S.A.V.) vitir namazının birinci rekâtında “el-A’lâ” (87/19), ikinci rekâtında (Kâfirun,109/6), üçüncü rekâtında da (İhlas,! 12/4) sûrelerini okurdu.’ “Bazen de bunlara, (Felâk,) 13/5) ve (Nâs,ll4/6) sûrelerini de ilâve ederdi. Bir defasında, üçüncü rekâta “Nisa, (4/176) suresinden 100 âyet okumuştu.” [Nesâî, Ahmedb. Hanbel]
“Hz. Peygamber (sav) Vitirden sonraki iki rekât namazda (Zilzal,99/8) ve (Kâfirûn, 109/6) sûrelerini okurdu.”[Nesâî, Kıyâmü'l-leyl 46.]
Bir keresinde de vitir namazının bir rekâtında Nisa sûresinden yüz âyet okuduğu rivayet edilmektedir.[Ahmed]
Resulullah’ın namazlarda okuduğu sureleri hadisler ile nakletmeye çalıştık. Bunları okumaya çalışmak sünnete ittibadır ki Allah(c.c) ve Resulü (sav) bu durumdan hoşnut olur. Bu sureleri bilmiyorsak ne yapmalıyız? "Namazda Fatiha ile kolayımıza gelen sureleri okumakla emrolunduk." Hadisini yukarıda da nakletmiştik.
Bunu tekrar etmemiz deki maksat “şu sureyi okumazsanız namazınız fasık olur ya da namazınız olmaz” ifadelerinin kullanıldığını ya da “ben sadece iki sure biliyorum o yüzden namaz kılmıyorum” deyip namazını terk edenlerin olduğunu duymamızdır. Elbette bize düşen en azından namaz surelerini en doğru şekilde ezberlemeye çalışmamızdır. Ancak sureleri bilmiyor olmak ya da az sure, kısa sure biliyor olmak namazın terkine ya da tehirine neden teşkil edemez.
Âlemlere Rahmet Peygamber Efendimize gelip bir sahabenin namazlarda sürekli ihlas suresini okuduğunu bildiren diğer sahabelere verilen cevap “namazlarınız olmuyor” diyenlere verilebilecek en güzel cevaptır.
Resulallah (sav) askeri bir birliğin başına sahabe efendilerimizden birini komutan yapmıştı. Bu zat arkadaşlarına namaz kıldırırken, her seferinde kıraatini kulhüvallahu ahad (İhlas suresi) ile tamamlıyordu.
Döndükleri zaman diğer sahabeler durumu Hz. Peygamber'e söylediler. Aleyhissalatu vesselam: "Sorun ona niçin öyle yapıyormuş?" buyurdu. Dediği gibi kendisine soruldu.
Sahabe Efendimiz "Çünkü O, Rahmanın sıfatlarından bahsediyor, ben onu okumayı seviyorum!" diye cevap verdi. Bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam:
"Ona bildirin, Allah da onu seviyor!" müjdesini verdi. [Buhari, Ezan 106, Tevhid 1; Müslim, Salat 263, (813); Nesai, İftitah, 69, (2, 171)
Yorumlar
Yorum Gönder