İslam dünyasında tartışmalara neden olan bir hadis-i şerif, iki Müslümanın çatışmasında hem katilin hem de maktulün cehenneme gireceğini belirtiyor. Bu durum, özellikle maktulün akıbetine dair kafa karışıklığına yol açıyor.
İslam dünyasında yer alan bazı hadis rivayetleri, taşıdıkları anlamlar nedeniyle Müslümanlar arasında zaman zaman çeşitli soruları ve tartışmaları gündeme getirebilmektedir. Bu rivayetler arasında dikkat çekenlerden biri de, silahlarıyla birbirine karşı gelen iki Müslümanın çatışmasında, hem öldürenin hem de öldürülenin cehenneme gireceğini ifade eden hadis-i şeriftir.
Hadis, başta Buhari (İman, 22) ve Müslim (Fiten, 14) olmak üzere en güvenilir hadis kaynaklarında yer alır. Hadisin devamında sahabeden Ebû Bekre (r.a.) şöyle anlatır:"Ey Allah'ın Resulü! Katilin durumu bellidir (cezayı hak etmiştir), peki ama öldürülen niçin cehennemdedir?" diye sordum. Allah Resulü (s.a.v.) şöyle buyurdu: "Çünkü o da arkadaşını öldürmek için can atıyordu (aynı niyet ve çabayı gösteriyordu)."
Bu hadisin içeriği, özellikle de bir çatışmada hayatını kaybeden, yani canına kastedilen kişinin de cehennemlik olarak nitelendirilmesi olasılığı nedeniyle geniş yankı bulmakta ve pek çok kişinin zihninde “Maktul neden cehennemlik olsun ki?” sorusunu uyandırmaktadır. Genel kabul gören adalet anlayışına göre, bir eylemin faili sorumlu tutulurken, haksız yere canına kıyılan kişinin de aynı akıbeti paylaşacak olması, ilk bakışta anlaşılması zor bir durum olarak algılanabilmektedir.
Bu hadisin içeriği, özellikle de bir çatışmada hayatını kaybeden, yani canına kastedilen kişinin de cehennemlik olarak nitelendirilmesi olasılığı nedeniyle geniş yankı bulmakta ve pek çok kişinin zihninde “Maktul neden cehennemlik olsun ki?” sorusunu uyandırmaktadır. Genel kabul gören adalet anlayışına göre, bir eylemin faili sorumlu tutulurken, haksız yere canına kıyılan kişinin de aynı akıbeti paylaşacak olması, ilk bakışta anlaşılması zor bir durum olarak algılanabilmektedir.
Bu hadis-i şerif, İslam dünyasında kardeşlik hukukunun önemini ve haksız yere kan dökmenin doğuracağı ağır manevi sonuçları vurgulayan en temel nebevi uyarılardan biridir.
Söz konusu bu hadis rivayeti, bazen Müslümanların ilahi adalet ve kader inancıyla çelişir gibi görünebilir, bu da konunun derinlemesine incelenmesini zorunlu kılmaktadır. Hadis metinlerinin anlamlandırılması ve bağlamının belirlenmesi üzerine yapılan araştırmalar, bu tür rivayetlerin, ifade edildikleri dönemin koşulları, söylenme amaçları ve diğer dini metinlerle olan ilişkileri göz önünde bulundurularak detaylı bir şekilde değerlendirilmesinin önemini vurgulamaktadır.
Bu gibi hadislerin doğru bir şekilde kavranabilmesi için tefsir ve hadis âlimlerinin açıklamalarına başvurmak, aynı zamanda konunun İslam hukukundaki yeri ve niyetin ameller üzerindeki etkisi gibi temel hususları dikkate almak gerekmektedir. Ancak bu yaklaşım sayesinde, ilk okumada kafa karıştıran rivayetlerin arkasındaki hikmet ve ilahi adalet prensipleri daha net bir biçimde anlaşılabilir.
Söz konusu bu hadis rivayeti, bazen Müslümanların ilahi adalet ve kader inancıyla çelişir gibi görünebilir, bu da konunun derinlemesine incelenmesini zorunlu kılmaktadır. Hadis metinlerinin anlamlandırılması ve bağlamının belirlenmesi üzerine yapılan araştırmalar, bu tür rivayetlerin, ifade edildikleri dönemin koşulları, söylenme amaçları ve diğer dini metinlerle olan ilişkileri göz önünde bulundurularak detaylı bir şekilde değerlendirilmesinin önemini vurgulamaktadır.
Bu gibi hadislerin doğru bir şekilde kavranabilmesi için tefsir ve hadis âlimlerinin açıklamalarına başvurmak, aynı zamanda konunun İslam hukukundaki yeri ve niyetin ameller üzerindeki etkisi gibi temel hususları dikkate almak gerekmektedir. Ancak bu yaklaşım sayesinde, ilk okumada kafa karıştıran rivayetlerin arkasındaki hikmet ve ilahi adalet prensipleri daha net bir biçimde anlaşılabilir.
Müminleri öldürmek haramdır.
İslam, insan ruhuna muazzam bir koruma sağlar. Bu nedenle, bir mümini kasten öldürmek, ağır ceza gerektiren büyük bir günahtır. Allah Teala şöyle buyurmaktadır:
"Kim bir mümini kasten öldürürse, cezası cehennemdir, orada ebediyen azap çekecektir. Allah ona gazaplanmıştır, onu lanetlemiştir ve ona büyük bir azap hazırlamıştır." (Nisa Suresi: 93). Bunun dışında, Allah Teala, Maide Suresi 32. ayette de, şeriatın haklı kıldığı bir sebep olmaksızın bir canı öldürmenin, bütün insanlığı öldürmekle aynı şey olduğunu vurgulamaktadır: "Kim birini, başka bir insanı öldürdüğü veya yeryüzünde zarar verdiği için değil de başka bir sebepten dolayı öldürürse, bütün insanları öldürmüş gibidir. Kim de bir insanın canını kurtarırsa, bütün insanların canını kurtarmış gibidir." (Maide Suresi: 32). Bu ayetler ve hadisler, İslam'ın insan canının şerefine büyük değer veren bir din olduğunu hatırlatmaktadır. Bu nedenle, her Müslümana kardeşliği korumak, düşmanlıktan kaçınmak ve Müslümanların ve genel olarak insanların can kaybına yol açabilecek her türlü şiddetten uzak durmak emredilmiştir.
Meşru Müdafaa İstisnası:
Alimler, evini, namusunu, malını veya canını haksız bir saldırgana karşı savunan (meşru müdafaa yapan) kişilerin bu hadisin kapsamı dışında olduğunu belirtmiştir. Zulme karşı kendini savunurken ölen kişi şehit kabul edilir.
Alimler, evini, namusunu, malını veya canını haksız bir saldırgana karşı savunan (meşru müdafaa yapan) kişilerin bu hadisin kapsamı dışında olduğunu belirtmiştir. Zulme karşı kendini savunurken ölen kişi şehit kabul edilir.
@Dinierk
Yorumlar
Yorum Gönder