Tedavi Olması Gereken KKÖ'nün Talebine Red Eden Diyanet'i KDK Uyardı
2012'den beri kronik romatizmal hastalığı nedeniyle İstanbul Tıp Fakültesi (Çapa) Hastanesinde takip edilen ve 2019 yılında 4/B statüsünde göreve başlayan bir personelin, tedavisinin aksamaması adına İstanbul’a nakil/tayin talebini Diyanet red etti.
Şikayetçi memur durumu bu kez KDK'ya taşıdı. KDK; başvuranın sağlık durumu göz önünde bulundurularak ihtiyaç duyulan yer değişikliğinin sağlanmasına yönelik tavsiye kararında bulunarak, Diyanet'i uyardı
İşte o kararın tam metni...
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN :
BAŞVURUYA KONU İDARE : DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Yer değişikliği talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 06/12/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuranın Kurumumuza yapmış olduğu başvurusunda özetle; romatizmal hastalığı sebebiyle 2012
yılından bu yana Çapa Tıp Fakültesi hastanesinde tedavi gördüğünü, 2019 yılında 4/b sözleşmeli Kur’an
kursu öğreticisi olarak Sinop ili Gerze ilçesinde göreve başladığını, İstanbul’da devam eden tedavisine
düzenli gidemediği için hastalığının ilerlediğini belirterek İstanbul iline atamasının gerçekleşmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuz tarafından Diyanet İşleri Başkanlığına gönderilen 10/03/2021 tarihli ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından gönderilen 22/03/2021 tarihli ve E.
sayılı cevabi yazıda; başvuranın naklen atama talebinin Değerlendirme Komisyonunda görüşüldüğü ancak Komisyon kararıyla naklinin uygun görülmediği belirtilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü,
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Mahkemelerin Bağımsızlığı” başlıklı 138 inci
maddesinde; “Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu
organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini
geciktiremez.” hükmü, olmadığından başvurunun kabulü ve başvuranın talebine ilişkin gerekli işlemlerin tesis edilmesi yönünde tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
5. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında;“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve
hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
hükmü,
6. 06/06/1978 tarihli ve 15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına
İlişkin Esasların “Kurum İçi Yer Değişikliği” başlıklı Ek 3 üncü maddesinde; “Sağlık sebebine bağlı
kurum içi yer değişikliği talebi; mazeret süresince geçerli olmak üzere, personelin geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması, pozisyonunun bulunduğu ildeki Devlet ve üniversite hastanesinde kendisi, eşi ve çocukları ile mevzuat uyarınca bakmakla yükümlü olduğu ana ve babasının hastalığının tedavisinin mümkün olmadığına ilişkin sağlık kurulu raporunu kuruma ibraz etmesi halinde yerine getirilebilir. Sağlık mazeretinin sona ermesi durumunda, eski pozisyonun bulunduğu il sınırları içerisindeki aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyona yeniden atama yapılır.” hükmü bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ'NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebine ilişkin tavsiye karar önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, romatizmal hastalığı sebebiyle 2012 yılından bu yana Çapa Tıp Fakültesi hastanesinde tedavi gördüğünü, 2019 yılında 4/b sözleşmeli Kur’an kursu öğreticisi olarak Sinop ili Gerze ilçesinde göreve başladığını, İstanbul’da devam eden tedavisine düzenli gidemediği için hastalığının ilerlediğini belirterek İstanbul iline atamasının gerçekleşmesini talep etmektedir.
9. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır.
10. Danıştay 8. Dairesinin 01/03/2010 tarihli ve sayılı Kararında, "idari işlemlerin bir sebebe
ve gerekçeye dayalı olması hukukun genel ilkelerinden olduğundan, bu ilke genel anlamda düzenleme veya işlem yapan idareyi uyguladığı ve düzenleme yaptığı alanda doğru ve anlamlı olgular ortaya koymaya ve denetim yapmaya zorlar. İşlemlerde gösterilen sebep ve gerekçe, işlemin yasaya uygunluğu ve dayanağını değerlendirme, itiraz edip etmeme konusunda ilgililere yardımcı olmakla birlikte, idarenin saydamlığı, savunma hakları ve idareye güven ilkeleri ve hukuk devleti anlayışının oluşumu noktalarında da büyük öneme sahiptir" ifadeleriyle idari işlemlerde gerekçenin önemine değinmiştir.
11. Gerekçe ilkesiyle öncelikle muhatabın hukuki güveliğini sağlamak amaçlanmaktadır. İdarenin yaptığı işlemden etkilenen kişinin söz konusu işleme karşı idari veya yargısal başvuru yollarını kullanıp
kullanmama kararını verebilmek için bazı verilere sahip olması gerekir. Gerekçe ile işlemden etkilenen
kişiye, işlemin dayandığı sebepler hakkında bilgi verilmekte; bu şekilde ilgililerin, idari işlemin dayandığı esasları ve bunların sonuçlarını önceden görerek, işleme karşı hukuk yollarına başvurma konusunda bir karara varma ve işleme karşı savunma geliştirmeleri mümkün olmakta olup, gerekçe ilkesi, ilgilinin bilgi alma hakkının asgari düzeyi ve savunma haklarının bir parçası olma anlamına gelmektedir. Ayrıca, idari işlemin gerekçesi, ilgiliyi, doğru ve objektif şekilde yapıldığına inandırarak, alınan kararın hukuki ve amaca uygun olduğuna inanmalarını sağlamaktadır. (İdari İşlemlerde Takdir Yetkisi ve Gerekçe İlkesi, Seçkin ve Üstün, https://dergipark.org.tr/tr, 1/2/2021)
12. Başvuru konusuna ilişkin bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucu; başvuranın sağlık mazereti
kapsamında naklen atama talebinde bulunarak Gerze Kaymakamlığına başvurduğu, talebin kaymakamlıkça uygun görüldüğü, söz konusu başvurunun Sinop Valiliğine iletildiği ve talep edilen atamanın yapılmasında bir sakınca olmadığının belirtildiği ve konunun Diyanet İşleri Başkanlığına intikal ettiği görülmektedir.
13. Başvuru konusuna ilişkin ilgili mevzuatta; “Sağlık sebebine bağlı kurum içi yer değişikliği talebi;
mazeret süresince geçerli olmak üzere, personelin geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması, pozisyonunun bulunduğu ildeki Devlet ve üniversite hastanesinde kendisi, eşi ve çocukları ile mevzuat uyarınca bakmakla yükümlü olduğu ana ve babasının hastalığının tedavisinin mümkün olmadığına ilişkin sağlık kurulu raporunu kuruma ibraz etmesi halinde yerine getirilebilir. Sağlık mazeretinin sona ermesi durumunda, eski pozisyonun bulunduğu il sınırları içerisindeki aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyona yeniden atama yapılır.” hükmüne yer verilmiştir.
14. Yapılan incelemede, başvuranın 75. Yıl Boyabat Devlet Hastanesinden durum bildirir sağlık kurulu
raporu aldığı, söz konusu raporda “ramotoloji takibi önerilir” ibaresinin yer aldığı, Sinop İl Sağlık
Müdürlüğü tarafından Dahiliye bölümünün yan dalı olan Ramatoloji bölümünün Sinop ili içerisindeki
sağlık tesisleri içerisinde bulunmadığının başvurana bildirildiği, durum bildirir raporunda başvuranın sağlık durumunun tedavisine ilişkin değerlendirmeye yer verilmediği tespit edilmiştir. Ancak söz konusu sağlık raporuna ilişkin ilgili idare tarafından herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. Başvuranın talebinin reddine ilişkin Kurumumuza gönderilen cevabi yazı kullanılan takdir yetkisinin hukuka ve ihtiyaca uygunluğunun tespitine imkan vermemektedir.
15. İdari işlemin sebebine ilişkin ilgili mevzuat hükmüne yer verilmiş olmakla birlikte, başvuranın talebinin hangi gerekçeyle reddedildiğine ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, yukarıda yer verildiği üzere ilgili idare tarafından yapılan işlemin hukuki güvenlik ilkesine aykırılık teşkil ettiği kanaatine varılmıştır. Bu kapsamda, başvuranın sağlık durumu nedeniyle atanma talebinin reddedilmesine ilişkin hukuki gerekçenin ayrıntılı ve ivedi olarak ilgiliye bildirilmesi ile başvuranın sağlık durumu göz önünde bulundurularak ihtiyaç duyulan yer değişikliğinin sağlanmasına yönelik gerekli bilgilendirmelerin yapılması ve idari işlemlerin tesis edilmesinin yerinde olacağı değerlendirilmektedir.
16. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili
mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın sağlık durumu nedeniyle
atanma talebinin reddedilmesinde kullanılan takdir yetkisi kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olmadığından başvurunun kabulü ve başvuranın talebine ilişkin gerekli işlemlerin tesis edilmesi yönünde tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
17. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "İyi yönetim ilkeleri" başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu
Tavsiye Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosyanın kapsamına göre, başvuru talebinin KABULÜNE,
Başvuranın sağlık durumu nedeniyle atanma talebinin reddedilmesine ilişkin hukuki gerekçenin ayrıntılı ve ivedi olarak ilgiliye bildirilmesi ile başvuranın sağlık durumu göz önünde bulundurularak ihtiyaç duyulan yer değişikliğinin sağlanmasına yönelik gerekli bilgilendirmelerin yapılması ve idari işlemlerin tesis edilmesi yönünde DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA, Kararın BAŞVURANA ve DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINA tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Kararın orijinali için aşağıdaki linki kullanınız
https://kararlar.ombudsman.gov.tr/Arama/Download?url=20201206\184502\Yayin\Karar-2020-102147.pdf&tarih=2021-05-26T18:24:36.733227
https://kararlar.ombudsman.gov.tr/Arama/Download?url=20201206\184502\Yayin\Karar-2020-102147.pdf&tarih=2021-05-26T18:24:36.733227
Yorumlar
Yorum Gönder