Camide Ayrımcılık ve İsraf ...

Geçenlerde selatin camilerden birinde mihraba devasa klima konulduğunu söylediklerinde inanmamıştık , inanamadığımız için de gidip görmek istedik. Okurumuz haklı çıkmıştı. Evet mihrapta klima cihazı vardı. İnan odalarında da sıkça gördüğümüz ancak mihraplarda görmediğimiz ya da küçük çaplı pervaneler görmüştük , bu gördüğümüz bizi de şaşırtmıştı. Yaz aylarında neyse de kış aylarında ısınma sorunu yaşayan selatin camilerde cemaat için çözüm sorulduğunda tarihi eser denilip geçiliyor.

Konuya iyi yönden bakıp şöyle düşünsek.. 

Cami imamları için mihraba klima koymak, özellikle yaz aylarında imamın huşu içinde namaz kıldırabilmesi ve sıcaktan olumsuz etkilenmemesi adına oldukça pratik ve konfor artırıcı bir çözümdür. Ancak, imam kendi rahatlığı için mihrapta devasa cihazların, kabloların ve bakır borularla görüntü kirliliğinin oluşmasına, cemaatin mihraptaki görüntülerle huşusuna kaybettiğini söylemek zorundayız. Cemaatin terlediği, üşüdüğü yerde imamın rahatlığının sağlanması da adaletli değildir.  Ecdat, mihrap süslemeleri yapmamışken son dönem mihraplarda çini, fayans gibi malzemelerin döşenmesi ne kadar yanlış ise bu şekilde cihazlarla mihrabın doldurulması da hoş değil.

Namaz için camilerde cemaatin imamlardan daha fazla oturduğu, beklediği gerçektir. Çünkü kamet okumadan odasından çıkmayan imamlar sadece azami 10 dakika süren bir namaz süreci için binlerce liralık bir yatırımı yapması israf ve savurganlıktır. 

İmamın cuma vakti, teravihler dışında hangi vakit namazlarında ne kadar süre olduğunu düşündüğümüzde ve sayısız camiler faturalarını ödemekte zorlanırken, kuran kurslarında bakım ve ihtiyaçlar varken böylesine lüks bir yatırımın yapılması vicdanları da sızlatmaktadır. 

İslam hukuku (fıkıh) açısından namazın geçerliliğine hiçbir engel teşkil etmese de bazı kimselerin  "imamın sıcaktan / soğuktan bunalmasını önleyerek namazı daha huzurlu, huşu içinde ve rahat kıldırmasını sağladığı " bahanesi ileri sürülse de "Diyanet İşleri Başkanlığı'nın veya genel fıkıh kurallarının bu konuda getirdiği ibadet ortamının ciddiyetini ve namaz kılanların dikkatini bozmamak" kuralının da ihlal edildiğini belietmek lazımdır. Ve imamalrın huşu içinde namaz kıldırdığının da inandırıcı olmadığını da herkes bilebilmektedir.

İslam ahlakı ve cemaat ruhu açısından, cemaat zor durumdayken (aşırı terlerken veya üşürken) sadece imamın şahsına özel bir konfor alanı oluşturulması doğru bulunmaz ve hoş karşılanmalıdır. Namaz bir birlik ve beraberlik ibadetidir. Caminin genelinde iklimlendirme problemi varken sadece mihrabın soğutulması veya ısıtılması, cemaat arasında huzursuzluğa, "ayrımcılık" hissine ve cemaatin namazdaki huşusunun bozulmasına yol açabilir.

Eğer camide genel bir klima sistemi kurulabilecek bütçe ve imkan varken, cemaatin durumu göz ardı edilip sadece imamın rahatı için mihraba özel cihaz konuluyorsa bu kul hakkına ve cemaat hukukuna uygun düşmez. Cemaat sıcaktan bunalırken imamın serinde olması, cemaat ile imam arasındaki manevi bağı zedeleyebilir.

Doğru ve Dengeli Çözüm Ne Olmalıdır?
En ideal yaklaşım adaletli ve dengeli bir iklimlendirmedir.
Eğer imkanlar kısıtlıysa, öncelikle cemaatin yoğunlaştığı ilk saflardan başlayarak genel bir serinletme/ısıtma çözümü (büyük tavan vantilatörleri, duvar klimaları vb.) düşünülmelidir.
Cemaat için asgari bir konfor sağlandıktan sonra, imamın hutbe okurken veya namaz kıldırırken efor sarf ettiği göz önüne alınarak mihraba da abartılı olmayan, dikkat çekmeyen ve dışarıdan fark edilmeyen küçük bir destekleyici cihaz (mini hava soğutucu gibi) konulabilir.

@Dinierk