Hicap veya cilbab, genellikle Müslüman kadınlar için basit bir başörtüsü olarak anlaşılır. Tarihsel olarak, kadınların başlarını ve vücutlarını örtme geleneği, İslam'ın ortaya çıkışından çok önce biliniyordu.
Peki, hicap İslam öncesi dönemlerden günümüzdeki Müslüman kadınlar için İslam hukukunun bir parçası haline nasıl geldi?
Dilbilimsel olarak hicap, Arapça hicap (حجاب) kelimesinden gelir ve çoğulu hucub'dur. Bu kelime, bir engel, örtü veya görüşü engelleyen bir şey anlamına gelir. Hicap, açık veya örtülmemiş anlamına gelen sufur kelimesinin zıttıdır. Kadınların vücutlarını ve yüzlerini örtme geleneği, Yahudi ve Hristiyan toplumları da dahil olmak üzere birçok eski uygarlıkta biliniyordu. Dini geleneklerinde, başörtüsü aynı zamanda kadınların giyiminin bir parçası ve belirli bir dini semboldü. Bununla birlikte, İslam öncesi dönemlerde hicap giyme uygulaması, İslam hukukundaki hicap gereklilikleriyle tamamen tutarlı değildi.
Dilbilimsel olarak hicap, Arapça hicap (حجاب) kelimesinden gelir ve çoğulu hucub'dur. Bu kelime, bir engel, örtü veya görüşü engelleyen bir şey anlamına gelir. Hicap, açık veya örtülmemiş anlamına gelen sufur kelimesinin zıttıdır. Kadınların vücutlarını ve yüzlerini örtme geleneği, Yahudi ve Hristiyan toplumları da dahil olmak üzere birçok eski uygarlıkta biliniyordu. Dini geleneklerinde, başörtüsü aynı zamanda kadınların giyiminin bir parçası ve belirli bir dini semboldü. Bununla birlikte, İslam öncesi dönemlerde hicap giyme uygulaması, İslam hukukundaki hicap gereklilikleriyle tamamen tutarlı değildi.
İslam daha sonra kadınların giyimi, iffeti ve onuruyla ilgili kendi kurallarını belirledi.
İslamiyet'in Gelişinden Önce Hicapın Tarihi
Birçok tarihi kayıt, kadınların yüzlerini ve başlarını örtme geleneğinin önceki peygamberler zamanından beri bilindiğini göstermektedir. Eski Ahit'te, Tekvin 24:64-65'te, Rebeka'nın İshak (as) ile karşılaştığında yüzünü örtmesiyle ilgili bir hikaye anlatılır.
Tarlada yürüyen adamın İshak olduğunu anladığında, Rebeka'nın bir peçe alıp kendini örttüğü söylenir. Benzer bir açıklama, Tekvin 38:14'te de bulunur; burada bir kadının peçe ile kendini örtmesi anlatılır. Bu anlatım, yüz örtme uygulamasının eski geleneklerde bilindiğini göstermektedir. Bununla birlikte, bu uygulamanın çeşitli sosyal ve kültürel arka planları vardır.
Tarlada yürüyen adamın İshak olduğunu anladığında, Rebeka'nın bir peçe alıp kendini örttüğü söylenir. Benzer bir açıklama, Tekvin 38:14'te de bulunur; burada bir kadının peçe ile kendini örtmesi anlatılır. Bu anlatım, yüz örtme uygulamasının eski geleneklerde bilindiğini göstermektedir. Bununla birlikte, bu uygulamanın çeşitli sosyal ve kültürel arka planları vardır.
Cehalet Çağında Hicap
Yüzü örtme geleneği, İslam'ın gelişinden önce de Arap toplumunda biliniyordu. Cahiliye dönemine ait birçok şiir, erkeklerin yanında genellikle başörtüsü veya yüz örtüsü takan özgür ve saygın kadınları anlatır. Sıkça alıntılanan bir hikaye, Arap şair En-Nâbiğa ez-Zubyânî (gerçek adıyla Ziyâd b. Mu'âviye) önünde Nu'man Bin Münzir'in karısının peçesinin düşmesi olayını konu alır. Peçesi düştüğünde kadın hemen sol eliyle yüzünü örtmüş, sonra da sağ eliyle peçeyi yerden almak için eğilmiştir. En-Nabiğa daha sonra bu olayı bir şiirinde anlatmıştır.
Diğer Arap şiirleri de yüz örtmeyi kadının onurunun bir parçası olarak tasvir eder. Bunlar arasında Zubeyr ibn Salma ve Tufeyl ibn Ganevi'ye atfedilen şiirler de bulunmaktadır. Cahiliye döneminde hicap giymek aynı zamanda sosyal statüyle de ilişkilendirilmiştir. Bazı Arap geleneklerinde, özgür ve saygın kadınların giyim alışkanlıkları köle kadınlardan farklıydı. Dolayısıyla, Cahiliye döneminde hicap giyme uygulaması dini hükümleri tam olarak yansıtmamış, hatta sosyal statü farklılıklarından da etkilenmiştir.
Diğer Arap şiirleri de yüz örtmeyi kadının onurunun bir parçası olarak tasvir eder. Bunlar arasında Zubeyr ibn Salma ve Tufeyl ibn Ganevi'ye atfedilen şiirler de bulunmaktadır. Cahiliye döneminde hicap giymek aynı zamanda sosyal statüyle de ilişkilendirilmiştir. Bazı Arap geleneklerinde, özgür ve saygın kadınların giyim alışkanlıkları köle kadınlardan farklıydı. Dolayısıyla, Cahiliye döneminde hicap giyme uygulaması dini hükümleri tam olarak yansıtmamış, hatta sosyal statü farklılıklarından da etkilenmiştir.
İslam'da Hicap Sadece Bir Gelenek Değil
İslam'ın gelişiyle birlikte kadınların giyim kuralları açık bir yasal zemine kavuştu. Hicap artık sadece sosyal statünün bir göstergesi değil, aynı zamanda şeref ve takva ile ilgili dini rehberliğin bir parçasıydı. Bunun sebeplerinden biri de Allah'ın Nur Suresi 31. ayetinde buyurduğu şu sözdür: "Mümin kadınlara söyle ki, gözlerini haramdan sakınsınlar, iffetlerini korusunlar ve (özel olarak) görünenler dışında ziynetlerini (mahrem yerlerini) açığa vurmasınlar. Ve göğüslerini örtsünler..." (Nur Suresi: 31). Bu ayet, mümin kadınlara gözlerini haramdan sakınmalarını, iffetlerini korumalarını ve göğüslerini örtmelerini emretmektedir. Örtünme emri, Ahzab Suresi 59. ayette de vurgulanmaktadır: "Ey Peygamber! Eşlerine, kızlarına ve mümin kadınlara de ki: 'Bütün örtülerini (peçelerini) örtsünler.' Böylece daha kolay tanınırlar ve tacize uğramazlar. Allah çok bağışlayandır, çok merhametlidir." (Kuran-ı Kerim, Ahzab Suresi: 59). Bu ayet, Müslüman kadınlar için peçe takma zorunluluğunun temel dayanaklarından biridir. Sosyal statüyle ilgili olan Cahiliye geleneğinin aksine, İslam, cinsel organların örtünmesini Allah'a itaatin bir parçası olarak şart koşmaktadır.
İslam'ın gelişiyle birlikte kadınların giyim kuralları açık bir yasal zemine kavuştu. Hicap artık sadece sosyal statünün bir göstergesi değil, aynı zamanda şeref ve takva ile ilgili dini rehberliğin bir parçasıydı. Bunun sebeplerinden biri de Allah'ın Nur Suresi 31. ayetinde buyurduğu şu sözdür: "Mümin kadınlara söyle ki, gözlerini haramdan sakınsınlar, iffetlerini korusunlar ve (özel olarak) görünenler dışında ziynetlerini (mahrem yerlerini) açığa vurmasınlar. Ve göğüslerini örtsünler..." (Nur Suresi: 31). Bu ayet, mümin kadınlara gözlerini haramdan sakınmalarını, iffetlerini korumalarını ve göğüslerini örtmelerini emretmektedir. Örtünme emri, Ahzab Suresi 59. ayette de vurgulanmaktadır: "Ey Peygamber! Eşlerine, kızlarına ve mümin kadınlara de ki: 'Bütün örtülerini (peçelerini) örtsünler.' Böylece daha kolay tanınırlar ve tacize uğramazlar. Allah çok bağışlayandır, çok merhametlidir." (Kuran-ı Kerim, Ahzab Suresi: 59). Bu ayet, Müslüman kadınlar için peçe takma zorunluluğunun temel dayanaklarından biridir. Sosyal statüyle ilgili olan Cahiliye geleneğinin aksine, İslam, cinsel organların örtünmesini Allah'a itaatin bir parçası olarak şart koşmaktadır.
Başörtüsü Emri Olayı
İmam Buhari'nin Aişe'den (Allah ondan razı olsun) rivayet ettiği bir hadiste, Peygamberimiz Hz. Muhammed'in (s.a.v.) eşlerinden biri olan Hz. Sevde bint Zem'a'nın (rah) bir ihtiyacını karşılamak için dışarı çıkmasıyla ilgili bir olay anlatılır. O sırada Ömer bin Hattab (rah) Hz.Sevde'yi görmüş ve tanımıştır. Hz. Sevde, oldukça uzun boylu ve iri cüsseli bir hanım olduğu için uzaktan bile kolayca fark edilebiliyordu. Hz. Ömer onu görünce, örtünme ayetinin gelmesine bir vesile olması niyetiyle yüksek sesle, "Ey Sevde, bak biz seni tanıdık!" diyerek seslendi. Sevde daha sonra Peygamberimiz Hz. Muhammed'in (s.a.v.) yanına dönmüş ve olayı anlatmıştır.
Rivayette, daha sonra vahiy geldiği ve Peygamberimiz Hz. Muhammed'in (s.a.v.) kadınların ihtiyaçlarını karşılamak için dışarı çıkmalarına izin verildiğini bildirdiği belirtilmiştir. Bu rivayet, şeriatın kadınların korunmasına ve ihtiyaçlarına verdiği önemi göstermektedir.
İmam Buhari'nin Aişe'den (Allah ondan razı olsun) rivayet ettiği bir hadiste, Peygamberimiz Hz. Muhammed'in (s.a.v.) eşlerinden biri olan Hz. Sevde bint Zem'a'nın (rah) bir ihtiyacını karşılamak için dışarı çıkmasıyla ilgili bir olay anlatılır. O sırada Ömer bin Hattab (rah) Hz.Sevde'yi görmüş ve tanımıştır. Hz. Sevde, oldukça uzun boylu ve iri cüsseli bir hanım olduğu için uzaktan bile kolayca fark edilebiliyordu. Hz. Ömer onu görünce, örtünme ayetinin gelmesine bir vesile olması niyetiyle yüksek sesle, "Ey Sevde, bak biz seni tanıdık!" diyerek seslendi. Sevde daha sonra Peygamberimiz Hz. Muhammed'in (s.a.v.) yanına dönmüş ve olayı anlatmıştır.
Rivayette, daha sonra vahiy geldiği ve Peygamberimiz Hz. Muhammed'in (s.a.v.) kadınların ihtiyaçlarını karşılamak için dışarı çıkmalarına izin verildiğini bildirdiği belirtilmiştir. Bu rivayet, şeriatın kadınların korunmasına ve ihtiyaçlarına verdiği önemi göstermektedir.
Cinsel organların örtülmesi ve hicap giyilmesi emri,
Nur Suresi'nin 31. ayetinde ve Ahzab Suresi'nin 59. ayetinde de ayrı ayrı açıklanmıştır. Ayrıca İbn Sa'ad, Ath-Thabaqat adlı kitabında, Peygamberimiz Hz. Muhammed'in (s.a.v.) eşlerinin gece dışarıya ihtiyaçlarını gidermek için çıktıklarında yaşadıkları rahatsızlıkla ilgili olarak Ebu Malik'in ifadesini nakletmiştir. Birçok insan tarafından rahatsız edildikleri için kendilerini rahatsız hissetmişlerdir. Bu hikayeler, kadınların namusunun korunmasının İslam öğretilerinde önemli bir konu olduğunu göstermektedir. Müslüman kadınların kıyafetleri avret yerlerini korumalıdır. İslam'da giyim kuralları sadece başörtüsüyle ilgili değildir. Müslüman kadınların giysileri de mahrem bölgelerinin düzgün bir şekilde örtülmesini sağlayacak kurallara uygun olmalıdır. İbn Ömer'den (Allah ondan razı olsun) rivayet edilen bir hadiste, Allah Resulü (sallallahu aleyhi ve sallam) şöyle buyurmuştur: "Kim kibirle elbisesini uzatırsa, Allah onu kıyamet gününde görmeyecektir." Bunun üzerine Ümmü Seleme, kadınların elbiselerinin uçlarıyla nasıl başa çıkmaları gerektiğini sormuştur. Allah Resulü (sallallahu aleyhi ve sallam) şöyle cevap vermiştir: "Onları bir karış kadar uzatmalıdırlar."
Ümmü Seleme, ayaklarının hala görünür olup olmadığını tekrar sordu. Resulullah (sav) bunun üzerine bir arşın daha eklemeleri gerektiğini söyledi. (Ebu Davud, Tirmizi ve Nesai'den rivayet edilmiştir). Bu hadis, kadınların giysilerinin uzunluğuyla ilgili, örtülmesi gereken vücut bölgelerini örtmesi gerektiği konusundaki tartışmalardan biridir. Allah (celle celaluhu) ayrıca insanları, mahrem yerleri açığa çıkarmaya çalışan şeytanın ayartmalarına uymamaları konusunda da uyarmıştır.
Allah şöyle buyuruyor: "Ey Âdemoğulları! Şeytana aldanmayın. Çünkü o (şeytan), anne babanızı cennetten kovdu, elbiselerini soyarak iffetlerini açığa çıkardı. Şüphesiz o ve yandaşları, sizin onları göremediğiniz yerden sizi görüyorlar. Şüphesiz biz, cinleri kâfirlerin önderleri kıldık." ( A'raf Suresi: 27)
Şeriat'a uygun bir Müslüman başörtüsü için 8 kriter
Hicapın temellerini ve tarihini anladıktan sonra, Müslüman bir kadının İslami rehberliğe uygun giyim kriterlerini de bilmesi gerekir.
Hicapın temellerini ve tarihini anladıktan sonra, Müslüman bir kadının İslami rehberliğe uygun giyim kriterlerini de bilmesi gerekir.
İşte sekiz kriter:
1. Avret teşkil eden tüm vücut bölgelerini örtmek. Müslüman giyimi, İslami hukuka göre örtülmesi gereken vücut bölgelerini örtmelidir.
2. Göz alıcı bir süs olmamak. Giysiler, yalnızca kişinin görünümünü aşırı derecede güzelleştirmek veya güzelliğini sergilemek için giyilmez.
3. İnce ve şeffaf olmamak. Kullanılan kumaş, ten rengini gösterecek kadar ince veya şeffaf olmamalıdır.
4. Dar olmamak. Giysiler, vücut hatlarını açıkça göstermemelidir.
5. Mahrem olmayan erkeklerin dikkatini çeken kokular kullanmaktan kaçınmak. Müslüman kadınlar, ev dışında parfüm kullanımına dikkat etmelidir.
6. Erkek giysilerine benzemez. Müslüman giysileri, kadınlar için geçerli olan giyim kurallarını yansıtmalıdır.
7. Diğer dini grupların geleneksel giysilerine benzemez. Giysiler, diğer grupları karakterize eden dini kimliği taklit etmek için giyilmez.
8. Şöhret Elbisesi kabul edilmez. Bu, giyilen giysinin popülerlik kazanmak veya aşırı dikkat çekmek amacıyla giyildiği anlamına gelir.
Bu nedenle, İslam'da hicap sadece kültürel bir miras veya ulusal kimlik değildir. İslam'dan çok önce, baş ve yüzü örtme geleneği çeşitli toplumlarda biliniyordu. Ancak İslam, avret yerlerini örtme ve kadınların onurunu koruma yükümlülüğü konusunda kendi temellerini ve hükümlerini sağlar. Bu nedenle, hicap giymek sadece görünüşle ilgili değil, aynı zamanda Müslüman bir kadının Allah'ın kanununa itaat etmesinin bir parçasıdır.
Yorumlar
Yorum Gönder